Okyanusun Katmanları

Okyanusun Katmanları

Okyanusun fiziksel özellikleri, flora ve faunası derinlikle değişir.

Coğrafya

Etiketler

deniz, su küre, ışık emilimi, tüketici, üretici, çamur çürütücü, plankton, su yosunu, açık deniz, sahil, derin deniz, yaban hayatı, tuzluluk, okyanus, deniz suyu, su, doğa, coğrafya

İlgili ekstralar

Görüntüler

Okyanusun katmanları

  • kıyı bölgesi - 200 metre derinliğe uzanan kıyıya yakın bölgelerdir.
  • açık deniz - Denizlerin kıyıya yakın olmayan bölgelerinin üst 200 metresidir.
  • derin deniz - Açık denizin 200 metreden daha derin katmanıdır.
  • 100 m
  • 200 m
  • 500 m
  • 1.000 m
  • 2.000 m
  • 3.000 m
  • 4.000 m
  • 5.000 m

Deniz flora ve faunası

  • 100 m
  • 200 m
  • 500 m
  • 1.000 m
  • 2.000 m
  • 3.000 m
  • 4.000 m
  • 5.000 m

Deniz suyunun fiziksel özellikleri

  • 100 m
  • 200 m
  • 500 m
  • 1.000 m
  • 2.000 m
  • 3.000 m
  • 4.000 m
  • 5.000 m
  • 300
  • 400
  • 500
  • 600
  • 700
  • 800
  • nm
  • güneş ışınımı
  • ışının dalga boyu
  • morötesi - 100–380 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 30 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • mor - 380–420 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 120 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • mavi - 420–490 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden en fazla 1000 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • yeşil - 490–575 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 150 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • sarı - 575–585 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 50 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • turuncu - 585–650 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 25–30 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • kırmızı - 650–760 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 5–15 metre derinliğe kadar ulaşır.

Işık emilimi

Deniz yüzeyine Güneş ışığının tüm tayfı ulaşır. Su ışığı emer, farklı dalga boylarını farklı miktarda emebilir. Bizim için görünmez olan kızılötesi ışınım 3 m derinliğinde emilirken morötesi ışınım 30 m derinliğine ulaşır.

Tayfı 380 ile 760 nanometre dalga boyları arasında olan görünür ışık farklı dalga boylarında farklı renklerdedir. Renklerin denizlerdeki emilimi şöyledir: ilk olarak 5-15 m derinliğinde kızıl renkli ışık emilir. Turuncu 25-30 m'ye, sarı ise yaklaşık 50 m'ye kadar ulaşır. Yeşil ve mor ışınlar 100 m'den daha derine de inebilir.
En derine, genellikle 200-300 m'ye kadar mavi ışık ulaşır, ama izleri bazen 1.000 metrelik derinlikte de gözlemlenebilir. Denizin rengi bu yüzden mavi olarak algılanır.

Işık kıyı sularında ve açık denizde yaşayanlar açısından da çok önemlidir. Burada bitkilerin fotosentez yapması için ışık enerjisi gereklidir. Işık az olduğunda fotosentez yapan bitkiler de azalır, böylece bunlarla beslenen hayvanlar da güç bir duruma düşerler.

Sıcaklık

Denizin sıcaklığı ve sıcaklığın dalgalanması karadakinden çok daha dengelidir. Yüzey sularının sıcaklığının mevsimsel değişimleri ılıman kuşakta görülür, tropik sularda ve kutup sularında sıcaklık nispeten sabittir.

Derinlik arttıkça bir katmana ulaşınca sıcaklık birden düşer. Bu katmana termoklin denir.
Termoklin katmanı tropik denizlerde sabit olup yaklaşık 100 ile 500 m arasındaki derinlikte yer alır. Ilıman kuşaktaki denizlerde termoklin katmanı mevsimlere göre değişiklik gösterir. Kutup denizlerinde bu kadar keskin sıcaklık farkı gösteren katmanlar nadiren oluşur.
Termoklin altındaki derinliklerde sıcaklık sürekli düşük değer gösterir: 2.000 m derinliğinde denizlerin sıcaklığı sabit olan 2-4 °C değerindedir.

Sıcaklık deniz canlılarının yayılma alanını da etkiler. Sıcaklık değişikliklerine daha az dayanıklı canlılar kutup denizlerinde, tropikal ve derin denizlerde yaşar. Sıcaklığa dayanıklı olan türler ılıman bölgelerde ve kıyı bölgelerinde yaşar.

Basınç

Hidrostatik basınç sıvının kütlesinden kaynaklanır. Sıvıda her yönden etki eder. Büyüklüğü sıvı sütununun boyutuna ve sıvının yoğunluğuna bağlıdır. Buna dayanılarak denizde ne kadar derine inersek üzerimize de o kadar basınç uygulanır. Değeri her 10 metrede 1 bardır (100 kPa).

Sabit sıcaklıkta hacim ile basınç ters orantılıdır. Eğer denize bir top bırakırsak, top derine indikçe ona etki eden basınç artar ve hacmi azalır.

Deniz canlıları basınç bakımından uygun bir alan bulmaya çalışır. Çeşitli basınç durumlarından dolayı denizde yaşayan pek çok hayvanın, özellikle de fok, yunus ve balina gibi akciğere sahip olanların özel gelişimi görülür.

Tuzluluk

Denizlerde ortalama tuzluluk oranı %3,5'tir. Bu 1 litre suyun 35 gram tuz, en çok da sofra tuzu içerdiği anlamına gelir.

Okyanusların tuzluluğu sabit sayılabilir. Derin denizlerin tuzluluğu %3,45-3,5 olup en sabittir.

Okyanusların yüzeyinin tuzluluk oranı da nispeten sabittir, %3,4 ile %3,5 arasında değişir. Okyanuslar arasında Pasifik Okyanus'un tuz içeriği en homojendir. Atlantik Okyanusu'nun tuz içeriği özellikle subtropikal bölgelerde daha yüksektir. Denizlerdeki tuzluluk oranını iklim dışında mevsim değişikliği, tatlı su miktarı ve coğrafi konum da etkiler.
Sıcak, az yağışlı, içine tatlı su dökülmeyen denizlerin tuz içeriği yüksektir. Akdeniz'in tuzluluk oranı da bu yüzden yüksektir.

Denizlerin tuzluluk oranı derinlikle de değişir: sıcaklık katmanları gibi katmanlara ayrılır. Sıcaklık ve tuzluluk oranının farklı farklı olması da deniz akıntılarının oluşumunda rol oynar.

Denizde yaşayan canlılar açısından deniz suyunun tuz içeriği çok önemlidir. Tuz oranınındaki ani bir değişim, deniz canlılarının azalmasına yol açacaktır.

Animasyon

  • kıyı bölgesi - 200 metre derinliğe uzanan kıyıya yakın bölgelerdir.
  • açık deniz - Denizlerin kıyıya yakın olmayan bölgelerinin üst 200 metresidir.
  • derin deniz - Açık denizin 200 metreden daha derin katmanıdır.
  • plankton - Su içinde yüzen minicik canlılardır. Çok az yer değiştirme yeteneğine sahiptirler.
  • 0 m = 25 °C
  • 100 m = 23 °C
  • 200 m = 20 °C
  • 500 m = 15 °C
  • 1.000 m = 5 °C
  • 2.000 m = 3 °C - Sıcaklık bu derinlik altında değişmez.
  • 100 m 1.000 kPa = 10 bar
  • 500 m 5.000 kPa = 50 bar
  • 1.000 m 10.000 kPa = 100 bar
  • 5.000 m 50.000 kPa = 500 bar
  • 100 m
  • 200 m
  • 500 m
  • 1.000 m
  • 2.000 m
  • 3.000 m
  • 4.000 m
  • 5.000 m
  • 300
  • 400
  • 500
  • 600
  • 700
  • 800
  • nm
  • güneş ışınımı
  • ışının dalga boyu
  • morötesi - 100–380 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 30 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • mor - 380–420 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 120 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • mavi - 420–490 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden en fazla 1000 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • yeşil - 490–575 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 150 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • sarı - 575–585 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 50 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • turuncu - 585–650 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 25–30 metre derinliğe kadar ulaşır.
  • kırmızı - 650–760 nm arasındaki ışınım, deniz yüzeyinden 5–15 metre derinliğe kadar ulaşır.

Anlatma

Okyanuslar ve denizler yeryüzünün %71'ini kaplar, böylece dünyanın en büyük yaşam alanını sağlar. Denizin ortam koşulları hem yatay hem dikey olarak bölgeden bölgeye değiştiğinden dolayı deniz canlıları da farklı bölgelere bölünebilir.

Deniz canlıları üçe ayrılır: kıyı bölgesinde, açık denizde ve derin denizde yaşayanlara.

Kıyı bölgelerinde deniz tabanı en fazla 200 metre derinliğindedir. Bu bölgelerin flora ve faunası en zengindir. Buraya dökülen nehirler ve canlı kalıntıları nedeniyle besin açısından da çok zengindir. Işık var olduğu için fotosentez de gerçekleşir.

Açık deniz kıyıdan uzakta, okyanusun üst 200 metrelik tabakasıdır. Fotosentez için ışık bu bölgede yeterlidir ancak ölmüş canlı kalıntıları dibe çöktüğü için genellikle süreç için yeterince besin bulunmaz. Bu nedenle hayat açık denizde sınırlıdır.

Besinin bol olduğu alanlarda örneğin kıyı bölgelerinde ve akıntıların yakınında hayatın temelini planktonlar oluşturur. Planktonlar çok az yer değiştirme yeteneğine sahip olan su içinde yüzen minicik canlılardır. Planktonu çok olan denizlerin rengi yeşildir.

Derin deniz canlıları açık denizin 200 metreden daha derin alanlarında yaşar. Bu bölge çok az bilinir. 1000 metre altında tam karanlık hakimdir, bu yüzden üreticiler yoktur. Burada yalnızca daha üstteki katmanlarda yaşayan hayvanların çöken kalıntılarıyla beslenen hayvanlar ve bakteriler yaşar.

Denizdeki canlıları çevresel faktörler de etkiler. Farklı dalga boylu ışınlar farklı derinliklerde absorbe edilir. En derine mavi ışık ulaşır, denizler bu yüzden mavi renkte görülür.

Işık kıyı sularında ve açık denizde yaşayanlar açısından da çok önemlidir. Burada bitkilerin fotosentez yapması için ışık enerjisi gereklidir. Işık az olduğunda fotosentez yapan bitkiler de azalır, böylece bunlarla beslenen hayvanlar da güç bir duruma düşerler.

Denizin sıcaklığı ve sıcaklık değişimi kıtalardakinden çok daha dengelidir. Derinliğe giderken sıcaklık azalır, 2000 metreye erişince 2-4 °C'de sabit kalır.

Sıcaklık deniz canlılarının yayılma alanını da etkiler. Sıcaklık değişikliklerine daha az dayanıklı canlılar kutup denizlerinde, tropikal ve derin denizlerde yaşar. Sıcaklığa dayanıklı olan türler ılıman bölgelerde ve kıyı bölgelerinde yaşar.

Derinliklere inildikçe basınç yükselir. Sabit sıcaklıkta hacim ile basınç ters orantılıdır. Eğer denize bir top bırakırsak, top derine indikçe ona etki eden basınç artar ve hacmi azalır.

Deniz canlıları basınç bakımından uygun bir alan bulmaya çalışır. Çeşitli basınç durumlarından dolayı denizde yaşayan pek çok hayvanın, özellikle de fok, yunus ve balina gibi akciğere sahip olanların özel gelişimi görülür.

Denizlerde ortalama tuzluluk oranı %3,5'tir. Bu 1 litre suyun 35 gram tuz, en çok da sofra tuzu içerdiği anlamına gelir.

Okyanuslar arasında Pasifik Okyanus'un tuz içeriği en homojendir. Atlantik Okyanusu'nun tuz içeriği özellikle subtropikal bölgelerde daha yüksektir. Denizlerdeki tuzluluk oranını iklim dışında mevsim değişikliği, tatlı su miktarı ve coğrafi konum da etkiler.
Sıcak, az yağışlı, içine tatlı su dökülmeyen denizlerin tuz içeriği yüksektir. Akdeniz'in tuzluluk oranı da bu yüzden yüksektir.

Denizde yaşayan canlılar açısından deniz suyunun tuz içeriği çok önemlidir. Tuz oranınındaki ani bir değişim, deniz canlılarının azalmasına yol açacaktır.

İlgili ekstralar

Denizler, Körfezler

Görüntüde Dünya üzerindeki başlıca büyük denizler ve körfezler gösterilmektedir.

İdeal Gazların P-V-T Diyagramı

İdeal gazların basıncı, hacmi ve sıcaklığı arasındaki ilişkiyi birleşik gaz yasası açıklar.

Kıtalar ve Okyanuslar

Dünyamız aralarında okyanusların bulunduğu kıtalara bölünmekte.

Deniz Akıntıları

Tüm deniz akıntıları birlikte Dünya'nın iklimini büyük ölçüde etkileyen büyük okyanus taşıma bandını oluşturur.

Deniz Derinlik Haritası

Deniz derinliğinde levhaların sınırları iyice görünür.

Deniz Suyunun Tuzdan Arındırılması

Tuzdan arındırma yöntemiyle deniz suyundan içme suyu elde edilir.

Denizanası

En ilkel dokulu hayvanlar olan knidlilerin serbest yüzen üyesi.

Denizlerde Hareket

Ay'ın çekim kuvveti etkisiyle gelgit olayı olur.

Elektrikli Süpürge Nasıl Çalışır?

Elektrikli süpürge hafif vakum oluşturur ve içine giren daha yüksek basınçlı havanın yardımıyla tozu da emer.

Fener Balığı

Tuhaf görünen bu balık avını yakalamak için ışıklı oltasını kullanır. Oltanın nasıl çalıştığı animasyonla gösteriliyor.

Hidrotermal Baca

Okyanus ortası sırtlarda deniz tabanındaki çatlaklardan jeotermal enerji tarafından ısıtılmış su yukarıya çıkar.

Işığın Yansıması ve Kırılması

Işık ışını, iki farklı kırılma indisi özelliğine sahip ortamın sınırında kırılır ve yansır.

Ictíneo II submarine

The submarine designed by the Spanish inventor Narcís Monturiol was a pioneering work in the history of underwater navigation.

Su (H₂O)

Yaşam için vazgeçilmez, hidrojenin ve oksijenin çok stabil bileşiği. Doğada sıvı, katı ve gaz halinde de bulunur.

Su Döngüsü (Orta Düzey)

Gezegenimizin bütün suları buharlaşma, yoğunlaşma, erime ve donma olayları sırasında sürekli su döngüsü yapmaktadır.

Su Döngüsü (Temel Düzey)

Gezegenimizin bütün suları buharlaşma, yoğunlaşma, erime ve donma olayları sırasında sürekli su döngüsü yapmaktadır.

Liman

Limanlarda deniz taşımacılığı için uygun altyapı ve hizmetler sunulur.

Ulaşım Ağları

En önemli ulaşım ağlarının (kara, deniz, hava) gösterilmesi.

Added to your cart.