Osada neolityczna

Osada neolityczna

Pierwsze stałe osady zostały założone przez osiedlające się wspólnoty ludzkie, w wyniku rewolucji neolitycznej.

Historia

Etykiety

Okres neolitu, osada, wieś, miejsce zamieszkania, mieszkanie, społeczność, Wykopalisko, sanktuarium, rolnictwo, malowidło naścienne, cegła suszona, epoka prehistoryczna, Tryb życia, Neolit, hodowla zwierząt, archeologia, Obrona, bezpieczeństwo

Powiązane treści

Sceny

Osada neolityczna

Nowa epoka kamienia (neolit) była ostatnim okresem epoki kamienia, która nastąpiła po epoce środkowej (mezolicie). Granice podziału epoki kamienia na okresy nie są głównie czasowe, ale kulturowe.

W związku z tym termin neolitu reprezentuje nie tylko epokę historyczną, ale także swoisty społeczny, gospodarczy i kulturalny styl. Najważniejsze cechy epoki to uprawa roli, hodowla zwierząt, początki rzemiosła i pojawienie się pierwszych znaczniejszych osad.

Kultura neolityczna pojawiła się na Bliskim Wschodzie około 10.000 lat p.n.e, a stamtąd rozprzestrzeniła się wraz z nowymi pomysłami i wynalazkami, oraz dzięki fali migrującej ludności. Pojawiły się typowe społeczności neolitu w południowo-wschodniej Anatolii (Turcja), Syrii i Iraku. Epoka neolitu skończyła się wraz z pojawieniem się narzędzi z metalu (epoka miedzi, epoka brązu, epoka żelaza).

Wraz z rozwojem rolnictwa i hodowli zwierząt, wspólnoty osadnicze zaczęły budować coraz trwalsze i wygodniejsze domostwa. Pierwsze domy zbudowane były z szachulca, później budowano je już z suszonej cegły mułowej, dzięki czemu stały się one większe i bezpieczniejsze. Rozwój rolnictwa pozwalał na powstawanie większych skupisk ludzkich, żyjących razem w zapewniających większe bezpieczeństwo wioskach.

Niektóre z osad neolitycznych (ze względu na swoją wielkość i organizację) można uznać niemalże za miasta. Najlepszymi przykładami na to są kwitnące w latach 7000-6000 p.n.e osady Çatalhöyük (5000 mieszkańców, 12 hektarów ziemi; obecnie: Turcja) i Jerycho (ok. 2000 mieszkańców, kamienne mury; dziś Zachodni Brzeg Jordanu).

Plan przestrzenny Çatalhöyük

Obrazy z życia

Życie w okresie neolitu

Wykopaliska archeologiczne i średnio rozwinięta struktura osadnicza nie sugerują, aby w osadach neolitycznych wykształciła się silna hierarchia społeczna. Gospodarstwa domowe były prawdopodobnie niezależne ekonomicznie. Uprawa ziemi odbywała się we wspólnotach rodzin wielodzietnych (trzypokoleniowych). Na przywódcę osady wybierano mądrego, szanowanego męskiego członka jednej z rodziny. Dużym szacunkiem dażono również - ze względu na ich moc uzdrowicielską - szamanów. Nowy styl życia wymagał nowych narzędzi użytkowych. Neolit zwany jest również epoką kamienia ciosanego. Narzędzia z tego okresu były trwalsze, mocniejsze i bardziej użyteczne. W domostwach używano wiele przedmiotów z kości, łyka i wikliny. Pierwsze rzemiosła, które pojawiły się to ceramika i tkalnictwo. Nadmiar plonów przechowywano w naczyniach z gliny lub wyrzeźbionych w kamieniu. Pojawiła się również prymitywna forma handlu, jakim był handel wymienny.

Budowa osady

  • osada
  • rolnictwo
  • domy budowane ściśle obok siebie

Budowle neolitu

Zabudowania mieszkalne budowane były tak, by przylegały ściśle do siebie, często miały wspólne ściany. Wiele budynków miało po kilka kondygnacji. Pomieszczenia wewnętrzne dostępne były poprzez otwory w dachach, które zamykane były drewnianymi "drzwiami". Do poruszania sie pomiędzy kondygnacjami i do wchodzenia na dach używano drabin. Domy posiadały małe, otwarte okna, znajdujące się wysoko w ścianach. Małe pomieszczenia, zapewniające mieszkanie dla jednej rodziny, miały wgłębione klepiska, z paleniskiem pośrodku.

Wykopaliska w Çatalhöyük

Rekonstrukcja wnętrza domu

Animacja

Dziedziniec

  • płaski dach
  • zagroda
  • otwór okienny
  • mur
  • wejście

Przekrój domu

  • spiżarnia
  • skóra zwierzęca
  • belka
  • piec
  • palenisko
  • miejsce do spania
  • cegła suszona
  • drewno na opał
  • malowidło naścienne
  • otwór drzwiowy

Świątynia

  • piec
  • skóry zwierząt
  • naczynia
  • belka
  • głowy byków
  • malowidło naścienne
  • warstwa gliny
  • cegła suszona

Narracja

Nowa epoka kamienia (neolit) reprezentuje nie tylko epokę historyczną, ale także swoisty społeczny, gospodarczy i kulturalny styl. Najważniejsze cechy epoki to uprawa roli, hodowla zwierząt, początki rzemiosła i pojawienie się pierwszych znaczniejszych osad.

Kultura neolityczna pojawiła się na Bliskim Wschodzie około 10.000 lat p.n.e. Pojawiły się typowe społeczności neolitu w południowo-wschodniej Anatolii (Turcja), oraz na terenie Syrii i Iraku.

To tu osiedlające się wspólnoty osadnicze zaczęły budować coraz trwalsze i wygodniejsze domostwa dla siebie. Powstawały również wioski, zapewniające większe bezpieczeństwo.

Zabudowania mieszkalne budowane były tak, by przylegały ściśle do siebie, często miały wspólne ściany. Ich powierzchnia mieszkalna wynosiła około 20-30 m2. Co niektóre osady składały się z kilkudziesięciu domów, a co większe miasta miały ich kilkaset. Pierwsze domy początkowo budowane były z szachulca, później zbudowane już z suszonej cegły mułowej budynki często były wielokondygnacyjne. W ich bokach nie było otworów wejściowych, tylko parę, wysoko położonych otwartych okien. Pomieszczenia wewnętrzne dostępne były poprzez otwory w dachach, które zamykane były drewnianymi "drzwiami". Do poruszania się pomiędzy kondygnacjami i do wchodzenia na dach używano drabin.

Wykopaliska archeologiczne i średnio rozwinięta struktura osadnicza nie sugerują, aby w osadach neolitycznych wykształciła się silna hierarchia społeczna.

Uprawa ziemi odbywała się we wspólnotach rodzin wieloosobowych. Nowy styl życia wymagał nowych narzędzi użytkowych. (Neolit zwany jest również epoką kamienia ciosanego). Pojawiły się wówczas pierwsze rzemiosła - ceramika i tkalnictwo. Plony przechowywano w naczyniach z gliny lub wyrzeźbionych w kamieniu. W domostwach używano wiele przedmiotów z kości, łyka i wikliny.

Pojawienie się osad neolitycznych było punktem wyjścia dla powstania miast, co do dnia dzisiejszego wzbudza wielkie zainteresowanie wśród odwiedzających te wykopaliska archeologiczne.

Powiązane treści

Arka Noego

Według Biblii Noe wybudował arkę na polecenie Boga, aby ocalić przed potopem swoją rodzinę i zwierzęta.

Dolmen

Dolmeny znajdujące się na terenie dzisiejszej Holandii zostały zbudowane ponad pięć tysięcy lat temu.

Etapy ewolucji człowieka

Ujawnione cechy czaszki i mózgu przedstawicieli rodzaju Homo stanowią kamienie milowe na drodze ewolucji człowieka.

Homo erectus (człowiek wyprostowany)

"Człowiek wyprostowany" tworzył już swoje narzędzia i używał ognia.

Megalityczne kultury w Europie

Liczące wiele tysięcy lat budowle, wykonane z ogromnych kamiennych bloków, są tajemniczymi pamiątkami kultur megalitycznych.

Miasto Ur (3 tysiąclecie p.n.e.)

Starożytne miasto leżące nad brzegiem rzeki Eufrates było ważnym ośrodkiem Sumerów.

Od epoki kamienia do epoki żelaza

Scena ta pokazuje nam, jak zmieniała się siekiera, starożytne narzędzie użytkowe, w kolejnych epokach archeologicznych.

Prehistoryczna jaskinia z okresu paleolitu

Pierwsze domostwa w historii ludzkości dostarczają wielu informacji na temat sposobu życia naszych przodków.

Rozprzestrzenianie się Homo sapiens na Ziemi

"Człowiek rozumny", wyruszył ze swojej kolebki w Afryce i podbijał kolejne kontynenty.

Wieś leśno-łanowa (łańcuchówka) (fragment)

Działki osad stawianych w dolinach, wiły się wąskim pasmem za stojącymi obok siebie domami.

Dom mieszkalny w starożytnym Egipcie

Przeciętny budynek mieszkalny w starożytnym Egipcie to zespół regularnie rozmieszczonych, typowych pomieszczeń.

Ötzi, „człowiek lodu”

Mumię "człowieka lodu", pochodzącą najprawdopodobniej z epoki chalkolitu, znaleziono w jednym z lodowców alpejskich.

Wynalazki Mezopotamii (III tysiąclecie p.n.e.)

Wspaniałe w swojej prostocie starożytne wynalazki mezopotamskie używane są do dzisiaj.

Ziggurat (Ur, 3 tysiąclecie p.n.e.)

Zigguraty były to charakterystyczne wieże świątynne w starożytnej Mezopotamii, wznoszone w środkowej części miasta.

Miasto Babilon ( VI w. p.n.e.)

Starożytne miasto Babilon położone było w Mezopotamii, nad brzegami Eufratu.

Stonehenge (Wielka Brytania, epoka brązu)

Znajdująca się w Anglii, najsłynniejsza megalityczna budowla z epoki brązu do dzisiaj kryje dla badaczy wiele tajemnic.

Wykopaliska archeologiczne, odkrycie ziemianki

Prowadzone w obecnych czasach duże roboty budowlane dostarczają mnóstwo pracy archeologom badającym pozostałości materialne.

Added to your cart.