Oceaniczny komin hydrotermalny

Oceaniczny komin hydrotermalny

Ze szczelin w powierzchni planety, znajdujących się wzdłuż grzbietów śródooceanicznych wydostaje się ciepła (geotermalna) woda.

Geografia

Etykiety

bakterie chemosyntetyczne, robak rurowy, kraba yeti, symbioza, gazy wulkaniczne, komin, mineralny, Grzbiet oceaniczny, skorupa oceaniczna, aktywność wulkaniczna, Płyty tektoniczne, dno morskie, Płyta tektoniczna, Ekosystem, litosfery, woda morska, wulkaniczny, gotująca się woda, kanion, chemosynteza, morze, Mapa świata, ocean, Atlanti-óceán, natura, zwierzę, geografia, Glob, biologia

Powiązane treści

Sceny

Występowanie

  • Płyta afrykańska
  • Płyta eurazjatycka
  • Płyta arabska
  • Płyta indyjska
  • Płyta północnoamerykańska
  • Płyta południowoamerykańska
  • Płyta pacyficzna
  • Płyta karaibska
  • Płyta kokosowa
  • Płyta Nazca
  • Płyta antarktyczna
  • Płyta australijska
  • Płyta filipińska

Oceaniczny komin hydrotermalny to szczelina w dnie oceanu, przez którą wydostaje się podgrzana geotermalnie woda. Podobnie do ciepłych źródeł i gejzerów na powierzchni Ziemi, oceaniczne kominy hydrotermalne również powstają w miejscach aktywnych wulkanicznie. Aktywność wulkaniczna na dnie oceanu pojawia się zazwyczaj wzdłuż granic płyt tektonicznych i w pobliżu plam gorąca. Zbiorowiska kominów hydrotermalnych powstają najczęściej w rejonach rozsuwania się płyt tektonicznych, czyli wzdłuż grzbietów śródooceanicznych.

Rów tektoniczny

Grzbiet śródoceaniczny

Powstawanie

Woda w kominie hydrotermalnym podgrzewana jest magmą, pojawiającą się pomiędzy płytami tektonicznymi, które położone są wzdłuż grzbietów śródooceanicznych. Woda morska spływa w pobliże magmy szczelinami skalnymi, a jej temperatura może się tam podnieść nawet do ponad 400°C. W takiej temperaturze woda przybiera zazwyczaj gazowy stan skupienia. Jednakże z powodu wysokiego ciśnienia hydrostatycznego woda wydobywająca się z komina może być płynem nadkrytycznym, o właściwościach pośrednich pomiędzy gazem i cieczą.
Znajdująca się w tym stanie woda z kominu zdolna jest rozpuścić dużo więcej minerałów niż zimna woda morska. Gdy wytryskująca przegrzana woda wchodzi w kontakt z zimną (blisko 0°C) wodą morską, ulega gwałtownemu schłodzeniu. Staje się przesycona, a wówczas obecne w niej minerały ulegają wytrąceniu, co powoduje mętnienie emitowanego płynu.

Wytrącone cząsteczki minerałów mogą przywierać do górnych części komina, tworząc cylindryczne struktury. Niektóre z kominów cylindrycznych rosną niezwykle szybko i mogą osiągać wysokość nawet 60 metrów.

Barwa wody wydobywającej się z komina zależy od rozpuszczonych w niej minerałów: kolor czarny wskazuje na obecność żelaza i siarki, a białego dostarcza bar, wapń czy krzem. Dało to nazwę dwóm typom kominów hydrotermalnych: black smokers i white smokers.

Ekosystem

  • bakterie chemosyntezujące - Tworzą grube maty w zbiorowiskach kominów hydrotermalnych.
  • riftia pachyptila - Jeden z najszybciej rosnących bezkręgowców morskich: jego długość może osiągnąć nawet 2,4 metrów. W wyspecjalizowanym organie zwierzęcia żyją bakterie chemosyntetyzujące, dla których materiał odżywczy (siarkowodór) dostarczany jest jego krwiobiegiem. Riftia pachyptila odżywia się substancjami organicznymi wytwarzanymi przez te bakterie.
  • blada ośmiornica - Największy drapieżnik, zaadoptowany do życia w warunkach panujących wokół kominów hydrotermalnych.
  • małże - Żyją w symbiozie z bakteriami chemosyntetyzującymi.
  • kiwa hirsuta

Gorąca, niezwykle zakwaszona, bogata w siarczki woda morska to dla większości form życia szkodliwe środowisko, a jednak większość zbiorowisk kominów hydrotermalnych cechuje się zagęszczeniem organizmów żywych.

Podstawę tego ekosystemu stanowią bakterie chemosyntetyzujące, które wykorzystując energię pozyskaną z procesu utleniania siarki i jej związków, zwłaszcza siarkowodóru, produkują substancje organiczne. Bakterie po pierwsze stanowią pokarm dla krabów, po drugie zaś żyją w symbiozie z innymi zwierzętami (np. małżami czy robakami): bytując w ich organach wewnętrznych dostarczają im substancje organiczne. W pobliżu kominów żyją również zwierzęta drapieżne, np. ośmiornice.

Panujący wokół kominów hydrotermalnych ekosystem jest niezależny od energii dostarczanej przez słońce. Powstanie zawdzięcza energii chemicznej i cieplnej, pochodzącej ze skorupy ziemskiej.

Riftia pachyptila

  • Riftia pachyptila - Jeden z najszybciej rosnących bezkręgowców morskich: jego długość może osiągnąć nawet 2,4 metrów. W wyspecjalizowanym organie zwierzęcia żyją bakterie chemosyntetyzujące, dla których materiał odżywczy (siarkowodór) dostarczany jest jego krwiobiegiem. Riftia pachyptila odżywia się substancjami organicznymi wytwarzanymi przez te bakterie.
  • "pióropusz" - Składający się z gęsto ułożonych, silnie unaczynionych płytek organ służy do pobierania z otaczającej zwierzę wody substancji niezbędnych do życia (tlenu, siarkowodoru i dwutlenku węgla). Barwę nadaje mu hemoglobina, transportująca do wnętrza ciała tlen, niezbędny w procesie chemosyntezy.
  • rurka - Do niej w razie zagrożenia wciągany jest "pióropusz".
  • ciało - Znajduje się w nim wyspecjalizowany organ zwierzęcia (tzw. trofosom), w którym żyją bakterie chemosyntetyzujące.

Kiwa hirsuta

  • Kiwa hirsuta - Gatunek dziesięcionoga o długości ok. 15 cm, odkryty w 2005 roku na głębokości 2200 m w Pacyfiku.
  • szczątkowe oczy - Nie posiadają pigmentu, a więc zwierzę najprawdopodobniej pozbawione jest wzroku.
  • szczecina - Na ich powierzchni znajdują się bakterie chemosyntetyzujące, którymi zwierzę się pasie.
  • szczypce

Animacja

  • magma
  • oceaniczne płyty tektoniczne
  • black smoker - Temperatura wody, bogatej w roztworzone żelazo, siarkę i miedź, jest niezwykle wysoka: w niektórych kominach dochodzi nawet do 400 ºC.
  • white smoker - Występują dużo rzadziej niż black smokers. Wyrzucają wodę o jasnej barwie, bogatą w minerały zawierające głównie bar, wapń i krzem.
  • bakterie chemosyntezujące - Tworzą grube maty w zbiorowiskach kominów hydrotermalnych.
  • riftia pachyptila - Jeden z najszybciej rosnących bezkręgowców morskich: jego długość może osiągnąć nawet 2,4 metrów. W wyspecjalizowanym organie zwierzęcia żyją bakterie chemosyntetyzujące, dla których materiał odżywczy (siarkowodór) dostarczany jest jego krwiobiegiem. Riftia pachyptila odżywia się substancjami organicznymi wytwarzanymi przez te bakterie.
  • blada ośmiornica - Największy drapieżnik, zaadoptowany do życia w warunkach panujących wokół kominów hydrotermalnych.
  • małże - Żyją w symbiozie z bakteriami chemosyntetyzującymi.
  • kiwa hirsuta
  • Płyta afrykańska
  • Płyta eurazjatycka
  • Płyta arabska
  • Płyta indyjska
  • Płyta północnoamerykańska
  • Płyta południowoamerykańska
  • Płyta pacyficzna
  • Płyta karaibska
  • Płyta kokosowa
  • Płyta Nazca
  • Płyta antarktyczna
  • Płyta australijska
  • Płyta filipińska

Narracja

Oceaniczny komin hydrotermalny to szczelina w dnie oceanu, przez którą wydostaje się podgrzana geotermalnie woda. Podobnie do ciepłych źródeł i gejzerów na powierzchni Ziemi, oceaniczne kominy hydrotermalne również powstają w miejscach aktywnych wulkanicznie. Aktywność wulkaniczna na dnie oceanu pojawia się zazwyczaj wzdłuż granic płyt tektonicznych i w pobliżu plam gorąca. Zbiorowiska kominów hydrotermalnych powstają najczęściej w rejonach rozsuwania się płyt tektonicznych, czyli wzdłuż grzbietów śródooceanicznych.

Woda w kominie hydrotermalnym podgrzewana jest magmą, pojawiającą się pomiędzy płytami tektonicznymi, które położone są wzdłuż grzbietów śródooceanicznych. Woda morska spływa w pobliże magmy szczelinami skalnymi, a jej temperatura może się tam podnieść nawet do ponad 400°C. W takiej temperaturze woda przybiera zazwyczaj gazowy stan skupienia. Jednakże z powodu wysokiego ciśnienia hydrostatycznego woda wydobywająca się z komina może być płynem nadkrytycznym, o właściwościach pośrednich pomiędzy gazem i cieczą.
Znajdująca się w tym stanie woda z kominu zdolna jest rozpuścić dużo więcej minerałów niż zimna woda morska. Gdy wytryskująca przegrzana woda wchodzi w kontakt z zimną (blisko 0°C) wodą morską, ulega gwałtownemu schłodzeniu. Staje się przesycona, a wówczas obecne w niej minerały ulegają wytrąceniu, co powoduje mętnienie emitowanego płynu.

Wytrącone cząsteczki minerałów mogą przywierać do górnych części komina, tworząc cylindryczne struktury. Niektóre z kominów cylindrycznych rosną niezwykle szybko i mogą osiągać wysokość nawet 60 metrów.

Barwa wody wydobywającej się z komina zależy od rozpuszczonych w niej minerałów: kolor czarny wskazuje na obecność żelaza i siarki, a białego dostarcza bar, wapń czy krzem. Dało to nazwę dwóm typom kominów hydrotermalnych: black smokers i white smokers.

Gorąca, niezwykle zakwaszona, bogata w siarczki woda morska to dla większości form życia szkodliwe środowisko, a jednak większość zbiorowisk kominów hydrotermalnych cechuje się zagęszczeniem organizmów żywych.

Podstawę tego ekosystemu stanowią bakterie chemosyntetyzujące, które wykorzystując energię pozyskaną z procesu utleniania siarki i jej związków, zwłaszcza siarkowodóru, produkują substancje organiczne. Bakterie po pierwsze stanowią pokarm dla krabów, po drugie zaś żyją w symbiozie z innymi zwierzętami (np. małżami czy robakami): bytując w ich organach wewnętrznych dostarczają im substancje organiczne. W pobliżu kominów żyją również zwierzęta drapieżne, np. ośmiornice.

Panujący wokół kominów hydrotermalnych ekosystem jest niezależny od energii dostarczanej przez słońce. Powstanie zawdzięcza energii chemicznej i cieplnej, pochodzącej ze skorupy ziemskiej.

Powiązane treści

Płyty tektoniczne

Płyty tektoniczne przemieszczają się względem siebie.

Warstwy mórz i oceanów

Czynniki środowiskowe mórz i oceanów, a także flora i fauna zmieniają się wraz z głębokością wody.

Mapa dna morskiego

Na dnie morskim dobrze widać granice płyt tektonicznych.

Morza i zatoki

Animacja prezentuje największe morza i zatoki morskie Ziemi.

Plamy gorąca

Plama gorąca to miejsce, gdzie magma często wydostaje się na powierzchnię i można wtedy zaobserwować zjawisko wulkanizmu.

Trzęsienie ziemi

Trzęsienie ziemi należy do najbardziej niszczycielskich zjawisk naturalnych.

Wulkanizm

Podczas aktywności wulkanu, ze skorupy ziemskiej na powierzchnię ziemi wydostaje się magma.

Zmiana położenia kontynentów na przestrzeni historii Ziemi

Kontynenty wędrowały na przestrzeni historii Ziemi. Proces ten trwa do dziś.

Żabnica

Ryba o dziwacznym wyglądzie do zdobycia łupu używa świetlistego wabika. Animacja prezentuje jego działanie.

Struktura Ziemi (poziom średni)

Ziemia zbudowana jest z wielu nakładających się na siebie kulistych powłok.

Added to your cart.