Gruczoły wydzielania wewnętrznego (układ wewnątrzwydzielniczy)

Gruczoły wydzielania wewnętrznego (układ wewnątrzwydzielniczy)

Gruczoły należące do układu wewnątrzwydzielniczego odpowiadają za produkcję hormonów, które następnie są wydzielane do krwioobiegu.

Biologia

Etykiety

gruczołów wydzielania wewnętrznego, hormon, Układ hormonalny, wewnątrzwydzielniczy, przysadka mózgowa, przytarczyce, Tarczyca, trzustka, nadnercze, jajnik, jądro, regulacja, oksytocyna, wazopresyna, tyroksyna, kalcytonina, parathormon, insulina, estrogen, progesteron, testosteron, glukokortykoid, aldosteron, adrenalina, noradrenalina, glukagon, gruczoł, ACTH, człowiek, biologia

Powiązane treści

Sceny

Układ wewnątrzwydzielniczy u kobiet

  • przysadka mózgowa - Razem z podwzgórzem tworzy układ podwzgórzowo-przysadkowy, centrum systemu hormonalnego człowieka. Przysadka mózgowa w tylnej części magazynuje hormony, wyprodukowane przez podwzgórze, i uwalnia je do krwiobiegu. Oksytocyna powoduje skurcze mięśni gładkich, co ma znaczenie podczas akcji porodowej. Odgrywa też dużą rolę podczas karmienia piersią i współżycia płciowego oraz wyzwala uczucia rodzicielskie po porodzie. Hormon antydiuretyczny (ADH, wazopresyna) pobudza resorpcję wody w kanalikach nerkowych. Część przednia przysadki wydziela hormon wzrostu oraz hormon tyreotropowy, odpowiedzialny za funkcjonowanie innych gruczołów dokrewnych. Ich wydzielanie stymulowane jest przez hormony sterujące czynnością przysadki, produkowane przez podwzgórze.
  • przytarczyce - Wydzielają parathormon, odpowiedzialny za regulację poziomu wapnia we krwi. Na skutek jego działania następuje uwalnianie wapnia z kości. Antagonistycznie w stosunku do parathormonu działa kalcytonina, wydzielana przez tarczycę. Przytarczyce nie są sterowane przez układ podwzgórzowo-przysadkowy: produkcja parathormonu regulowana jest poziomem wapnia we krwi.
  • tarczyca - Jej działanie sterowane jest przez hormon ACTH, wydzielany w przysadce mózgowej. Tarczyca produkuje tyroksynę (hormon T4), która jest zawierającą jod pochodną aminokwasu zwanego tyrozyną, i pobudza procesy utleniania w tkankach. Tyroksyna ważna jest dla prawidłowego rozwoju mózgu i prawidłowego wzrostu ciała. Jej nadmiar powoduje chorobę Basedowa, zaś objawem jej niedoboru jest wole oraz - w przypadku pierwotnej niedoczynności tarczycy - kretynizm. Tarczyca wydziela również kalcytoninę, powstałą z polipeptydowego prohormonu, która obniża poziom wapnia we krwi, przesuwa wapń z krwi do kości, zwiększając ich uwapnienie. Działa antagonistycznie w stosunku do parathormonu, produkowanego przez przytarczyce.
  • trzustka - Jej komórki, zwane wysepkami Langerhansa, produkują insulinę, będącą hormonem peptydowym, która pobudza transport glukozy do komórek i dzięki temu zmniejsza poziom cukru we krwi. Brak insuliny powoduje cukrzycę. Trzustka wydziela również glukagon, hormon o działaniu antagonistycznym w stosunku do insuliny. Trzustka nie jest sterowana przez układ podwzgórzowo-przysadkowy: produkcja insuliny regulowana jest poziomem glukozy (cukru) we krwi.
  • nadnercze - Składa się z części korowej i rdzeniowej. Działanie części korowej sterowane jest przez hormon ACTH, wydzielany w przysadce mózgowej. Kora produkuje steroidy: aldosteron, zwiększający poziom sodu we krwi, glikokortykoidy, podnoszące poziom cukru we krwi oraz niewielkie ilości hormonów płciowych. Rdzeń wytwarza epinefrynę, czyli adrenalinę, która jest pochodną aminokwasu. Adrenalina określana jest jako hormon strachu, walki i ucieczki.
  • jajnik - Wytwarza steroidowe żeńskie hormony płciowe. Powstający w pęcherzyku, a następnie w ciałku żółtym estrogen stymuluje dojrzewanie pęcherzyka i owulację. Progesteron produkowany jest w ciałku żółtym. Hormon ten umożliwia zagnieżdżenie zarodka (implantację) w błonie śluzowej macicy i utrzymanie ciąży. Funkcje jajnika regulowane są hormonami FSH i LH, wydzielanymi przez przysadkę mózgową.

Układ wewnątrzwydzielniczy u mężczyzn

  • przysadka mózgowa - Razem z podwzgórzem tworzy układ podwzgórzowo-przysadkowy, centrum systemu hormonalnego człowieka. Przysadka mózgowa w tylnej części magazynuje hormony, wyprodukowane przez podwzgórze i uwalnia je do krwiobiegu. Oksytocyna powoduje skurcze mięśni gładkich, co ma znaczenie podczas akcji porodowej. Odgrywa też dużą rolę podczas karmienia piersią i współżycia płciowego oraz wyzwala uczucia rodzicielskie po porodzie. Hormon antydiuretyczny (ADH, wazopresyna) pobudza resorpcję wody w kanalikach nerkowych. Część przednia przysadki wydziela hormon wzrostu oraz hormon tyreotropowy, odpowiedzialny za funkcjonowanie innych gruczołów dokrewnych. Ich wydzielanie stymulowane jest przez hormony sterujące czynnością przysadki, produkowane przez podwzgórze.
  • przytarczyce - Wydzielają parathormon, odpowiedzialny za regulację poziomu wapnia we krwi. Na skutek jego działania następuje uwalnianie wapnia z kości. Antagonistycznie w stosunku do parathormonu działa kalcytonina, wydzielana przez tarczycę. Przytarczyce nie są sterowane przez układ podwzgórzowo-przysadkowy: produkcja parathormonu regulowana jest poziomem wapnia we krwi.
  • tarczyca - Jej działanie sterowane jest przez hormon ACTH, wydzielany w przysadce mózgowej. Tarczyca produkuje tyroksynę (hormon T4), która jest zawierającą jod pochodną aminokwasu zwanego tyrozyną, i pobudza procesy utleniania w tkankach. Tyroksyna ważna jest dla prawidłowego rozwoju mózgu i prawidłowego wzrostu ciała. Jej nadmiar powoduje chorobę Basedowa, zaś objawem jej niedoboru jest wole oraz - w przypadku pierwotnej niedoczynności tarczycy - kretynizm. Tarczyca wydziela również kalcytoninę, powstałą z polipeptydowego prohormonu, która obniża poziom wapnia we krwi, przesuwa wapń z krwi do kości, zwiększając ich uwapnienie. Działa antagonistycznie w stosunku do parathormonu, produkowanego przez przytarczyce.
  • trzustka - Jej komórki, zwane wysepkami Langerhansa, produkują insulinę, będącą hormonem peptydowym, która pobudza transport glukozy do komórek i dzięki temu zmniejsza poziom cukru we krwi. Brak insuliny powoduje cukrzycę. Trzustka wydziela również glukagon, hormon o działaniu antagonistycznym w stosunku do insuliny. Trzustka nie jest sterowana przez układ podwzgórzowo-przysadkowy: produkcja insuliny regulowana jest poziomem glukozy (cukru) we krwi.
  • nadnercze - Składa się z części korowej i rdzeniowej. Działanie części korowej sterowane jest przez hormon ACTH, wydzielany w przysadce mózgowej. Kora produkuje steroidy: aldosteron, zwiększający poziom sodu we krwi, glikokortykoidy, podnoszące poziom cukru we krwi oraz niewielkie ilości hormonów płciowych. Rdzeń wytwarza epinefrynę, czyli adrenalinę, która jest pochodną aminokwasu. Adrenalina określana jest jako hormon strachu, walki i ucieczki.
  • jądro - Produkuje testosteron, męski hormon płciowy o budowie sterydowej. Pod wpływem działania testosteronu w wieku dojrzewania wykształcają się u chłopców wtórne cechy płciowe. Hormon ten pobudza spermatogenezę, libido oraz rozwój mięśni. Funkcje jądra reguluje hormon LH wydzielany przez przysadkę mózgową.

Powiązane treści

Żeński układ rozrodczy (poziom średni)

Układ rozrodczy tworzą narządy służące prokreacji.

Żeński układ rozrodczy (poziom podstawowy)

Układ rozrodczy tworzą organy służące prokreacji.

Komórki rozrodcze

W procesie połączenia się komórek rozrodczych powstaje zygota, pierwsza komórka potomnego organizmu.

Męski układ rozrodczy

Układ rozrodczy składa się z organów służących do prokreacji.

Tarczyca

Ważny gruczoł produkujący hormony, które mają wpływ na intensywność przemiany materii i na gospodarkę wapnem.

Układ podwzgórzowo-przysadkowy

Podwzgórze i przysadka mózgowa są ośrodkami kierującymi naszym układem hormonalnym.

Układ nerwowy

Ośrodkowy układ nerwowy składa się z mózgowia i rdzenia kręgowego. Obwodowy układ nerwowy to nerwy i zwoje nerwowe.

Adrenalina (poziom zaawansowany)

Adrenalina, zwana inaczej epinyfryną jest produkowana w naszym organiźmie w sytuacji stresowej i odgrywa ważną rolę w powstawaniu reakcji "walcz-lub-uciekaj".

Gruczoły połączone z dwunastnicą

Do dwunastnicy odprowadzane są wydzieliny biorące udział w trawieniu, pochodzące z trzustki i z wątroby, największego gruczołu naszego organizmu.

Krew ludzka

Składa się ona z elementów morfotycznych (krwinki czerwone, krwinki białe, trombocyty) i z osocza.

Nadnercze

Nadnercze to gruczoł wydzielania wewnętrznego odpowiedzialny za homestazę i odpowiedź na stres.

Układ krążenia

Krwiobieg duży dostarcza tlenu do tkanek, a krwiobieg mały zapewnia pobranie tlenu z płuc.

Układ limbiczny

Układ limbiczny odgrywa ważną rolę w regulacji zachowań emocjonalnych i w procesach uczenia się.

Układ limfatyczny

Naczynia limfatyczne doprowadzają limfę do krwiobiegu, a węzły chłonne odgrywają ważną rolę w działaniu układu odpornościowego.

Zapalenie wyrostka robaczkowego

Zapalenie wyrostka robaczkowego, łączącego się z jelitem ślepym, wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Animacja prezentuje przyczyny powstania...

Układ wydalniczy (moczowy)

Układ wydalniczy (moczowy) jest odpowiedzialny za usuwanie z organizmu zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii.

Added to your cart.