Кассини-Гюйгенс миссиясы (1997-2017)

Кассини-Гюйгенс миссиясы (1997-2017)

Кассини ғарыш зонды 20 жылға жуық миссиясы барысында Сатурн ғаламшарын және оның серіктерін бақылады.

География

Этикеткалар

Сатурн, space probe, Кассини, Сатурн сақинасы, Solar System, Гюйгенс, space research, ғаламшар, gas giant, outer planet, Мимас, Энцелад, Тефия, Диона, Рея, Титан, Япет, moon, астрономия, география, гравитация

Байланысты экстралар

Көріністер

Күн жүйесі

  • Күн
  • Меркурий
  • Шолпан
  • Жер
  • Марс
  • Юпитер
  • Сатурн
  • Уран
  • Нептун

Күн – Құс жолының барлығы 200 миллиарды жұлдызының бірі, шиыршықты галактикамыздың, Орион шиыршығының ұшында орналасқан. Күн және онымен бірге бүкіл ғаламшарлар жүйесі радиусы 50 000 жарық жылы болатын галактика дискісінен 27 000-28 000 жырық жыл алыста айналып жүр, шамамен 240 миллион жылда бір рет толық айналым жасайды. Күн жүйесіндегі жұлдыздар соншалықты тығыз емес, ең жақын деген жұлдыздар Проксима Центавра және Альфа Центавраның қос жұлдыз жүйесі бір-бірінен 4,2-4,4 жырық жылы қашықтықта орналасқан, ал 10 жарық жыл шеңберінде 11 жұлдыз орналасқан.

Күн жүйесі Күннің маңында айналған үлкенді-кішілі аспан денелерінен тұрады. Күн жүйесі – Күннің гравитациялық өрісі басым аумақ. Ол – радиусы 2 жарық жылы болатын шар, оның шетінде Күннің тартылыс күші көрші жұлдыздардікімен бірдей. Күн жүйесін толықтай Күн желі – Күн лақтыратын зарядталған бөлшектердің үздіксіз ағысы – толтырады.

Күн жүйесіне келесі аспан денелері жатады: Күн, ғаламшарлар, ғаламшарлардың серіктері және кіші аспан денелері және кометалар, метероидтар, ғаламшараралық материалдар (тозаң мен газ). Күн айналасында сегіз ғаламшар айналады, оларың ішінде алтысының серігі бар. Тек Меркурий мен Шолпанның серіктері жоқ.

Ғаламшарлардың Күннен алыстауының өсуі бойынша реті: Меркурий, Шолпан, Жер, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун. Ғаламшарлар бір-бірінен едәуір ерекшеленетін екі топқа бөлінеді: Жер тәрізді 4 қатты денелі, ғаламшар, сондай-ақ Юпитер тәрізді 4 алып ғаламшар. Қатты денелі ғаламшарлар Күнге жақын, көлемдері кішірек, материалдары тығыздау, баяуырақ айналады, атмосфера қабаттары жұқалау, магинттік өрістері әлсіздеу.

Күн айналасындағы барлық басқа ғаламшарлар шамамен бір жазықтықта және бір бағытта айналады, ғаламшарлардың мұндай қозғалысы "тура бағытта қозғалу" деп аталады (бұл Күннің солтүстік полюсінен қарағанда сағат тілінің бағытына қарсы). Шолпан және Ураннан басқалараның өз өсінде айналуы да тура бағытта. Күн де осы бағытта айналады.

Ғаламшарларды эллипстік орбитада Күннің тартылысы ұстап тұрады. Күннің салмағы барлық ғаламшарлардың салмағын қосқандағыдан 750 есе артық. Ғаламшарлар арасында да гравитациялық тартылыс күші бар, сондықтан бір-бірінің қозғалысына әсер етеді. Соның нәтижесінде олардың орбиталарының мәліметтерінде баяу, шамалы өзгерістер байқалуы мүмкін.

Күн жүйесінде ғаламшарлардан басқа миллиардтаған кішірек аспан денелері бар. Кіші ғаламшарлар әр жерлерде кезеседі, солардың ішінде Жер орбитасын кесіп өтетіндері де бар. Iшкі астероид белдігі Марс пен Юпитердің арасында орналасқан; онда ең азы 1 миллион көлемі 1 км-ден үлкенірек кіші ғаламшарлар бар. Койпер белдігі деп аталатын сыртқы белдік Нептун орбитасынан тысқары орналасқан, бұл белдіктен бұған дейін Плутонға ұқсас, тек мұзы бар бірнеше мың ғаламшарлар табылған.

Плутон 2006-ыншы жылдан бері ресми түрде ғаламшар деп есептелмейді. Плутон және бірнеше үлкенірек аспан денелері ергежейлі ғаламшарларға жатады.
Кометалардың көбінің айналуы басқа аспан денелерінен өте ерекшеленеді: өте созылған, элипс пішінді орбиталарда және ғаламшарлардан өзгеше жазықтықта қозғалады. Әдетте диаметрі 5-20 км комета ядросының қатты, мұздаған материалы Күннің айналасына жақындаған газға айналып, сирек, бірақ өте көркем көрініс пайда болады. Күн желінің әсерінен кометаның құрығы Күнге қарсы бағытты көрсетеді. Күн жүйесінің сыртқы аумағында, 0,5-2 жарық жылы қашықтықта "Оорт бұлты" деп аталатын бірнеше миллиард комета айналып жүр.

1995-інші жылдан бастап бірнеше жүз жұлдыздың айналасынан ғаламшар немесе ғаламшарлар жүйесі (экзоғаламшарлар) табылған. Бұл жүйелердің көбінде алып ғаламшар жұлдызының маңында айналады, сонысымен біздің Күн жүйемізге ұқсайды.

Сатурн орбитасы

  • Сатурн
  • Күн
  • Күнге дейінгі орташа қашықтығы 1 433 530 000 км
  • айналу уақыты: 29,46 жыл
  • Сатурнның айналу орбитасы

Сатурн – Күн жүйесінің екінші ең үлкен ғаламшары, ерекше көзге түсетін сыртқы ғаламшар. Юпитер тобының алып ғаламшары.
Сатурн – ең сопақ ғаламшар, бұл – үлкен жылдамдығының және материалының сиректігінің нәтижесі. Күн жүйесіндегі тығыздығы ең төмен ғаламшар, тығыздығы судан да төмен жалғыз ғаламшар (0,69 г/см³).

Берілгендері:

– диаметр: 120 536 км (Жер диаметрінің 9,45 есесі)

– салмағы: 5,6846 · 10²⁶ кг (Жер салмағының 95,2 есесі)

– орташа тығыздығы: 0,69 г/см³

– бетіндегі гравитация: 1,065 Жер г

– бетіндегі температура: -180 °C

– серіктерінің саны: 62

– өз өсінде айналу уақыты: 10 сағат 48 минут

– өсінің көлбеулік бұрышы: 26,7°

– Күнге дейінгі орташа қашықтығы:
1 433 530 000 км = 9,58 а. б. = 79,7 жарық минуты

– Күн айналасындағы орбитасының эксцентриситеті: 0,054

– Күнді айналу уақыты: 29,46 жыл

Сатурн

  • Сатурнның айналу өсі
  • Сатурнның айналу жазықтығына перпендикуляр сызық
  • Сатурнның айналу жазықтығы
  • Сатурнның Күн айналасындағы орбитасы
  • Сатурн экваторы
  • 26,7°
  • Сатурн сақинасы

Сатурн Күннен санағанда алтыншы, көлеміне қарағанда екінші ең үлкен ғаламшар. Атын ең көне Рим құдайынан алған. Сатурн егіншіліктің, тұқымның құдайы, аяусыз уақыттың символы. Грек мифологиясында оны титанмен, Кроноспен, салыстырған. Сатурн ең алыс ғаламшар, жай көзге де оңай көрінеді.
Оның сопақ пішінің ең алғаш рет Галилео Галилей қарапайым телескоптың көмегімен байқаған, бірақ ол оның мұндай пішінін сақинасы жасайтынын көре алмаған.
Сатурнның сақинасы бар екенің ең алғаш рет Кристиан Хайгенс байқаған.
1675-інші жылы
Джованни Доменико Кассини Сатурнның сақинасы шындығында бірнеше жұқа сақинадан және олардың арасындағы саңылаудан тұратынын анықтаған, осы саңылаудың ең үлкенің Кассини саңылауы деп атаған.

Сатурнға алғаш рет 1979 жылдың қыркүйегінде "Пионер"-11 ғарыш аппараты барды. 1980-інші жылдың қарашасында Сатурн жүйесіне "Вояджер"-1 ғарыш зонды келіп жетті, оның бетінен ғаламшар, оның сақиналары және серіктері туралы үлкен көлемді суреттер жіберді. Алғаш рет серіктердің бетінің сипатын көре алдық.
Бір жылы кейін 1981 жылдың тамызында "Вояджер"-2 Сатурн жүйесін зерттеуді жалғастырды. 2004-інші жылы шілденің 1-нде "Кассини" ғарыш зонды Сатурн орбитасында шығып, адамзатқа ғаламшар және оның серіктері туралы қыруар ақпарат берді.
2005-інші жылы Кассиниден бөлінген "Гюйгенс" зонды азотты атмосферасы бар алып серік Титанға қонып, оның бетінен метан және этан көлдерін тапты.

Сатурн Күн жүйесінің екінші ең үлкен ғаламшары, ерекше көзге түсетін сыртқы ғаламшар. Юпитер тобының алып ғаламшары. Сатурн – ең сопақ ғаламшар, бұл – үлкен жылдамдығының және материалының сиректігінің нәтижесі. Күн жүйесіндегі тығыздығы ең төмен ғаламшар, тығыздығы судан да төмен жалғыз ғаламшар (0,69 г/см³).Оның ішкі құрылысы Юпитердікіне ұқсайды, оның ортасында – тас ядро, оның үстінде – сұйық металды сутегі қабаты, ал сыртында молекулалық сутегі қабаты орналасқан.
Негізінен атмосферасы сутегінен тұрады және үлкен жылдамдықпен ағатын, құйынды жолақтарға бөлінеді. Сатурн желдері Күн жүйесіндегі ең жылдам желдерге жатады, "Вояджердің" мәліметі бойынша жылдамдығы 400 м/секундқа жетеді.
Сатурнның атмосферасы Юпитерге ұқсас жолақ құрылысты, бірақ Сатурнның жолақтары едәуір өшкін және экватор маңында анағұрлым кең.
Орташа температурасы: –180 °C. Сатурнның ішіндегі температура ядросында 12 000 К-ға жетеді. Ғаламшар Күннен алатын қуатынан анағұрлым көп қуатты ғарышқа сәулелендіреді, оның себебі әлі анықталған жоқ. Сатурнның магниттік өрісі күшті, магниттік өрісінің өсі оның айналу өсімен бірдей. "Хаббл" орбиталық телескопының түсірілімінде кейде полярлық шұғыла да көрінеді.

Сатурн серіктері

  • Мимас - – Сатурнға дейінгі орташа қашықтығы: 185 600 км – диаметрі: 397 км
  • Энцелад - – Сатурнға дейінгі орташа қашықтығы: 238 100 км – диаметрі: 504 км
  • Тефия - – Сатурнға дейінгі орташа қашықтығы: 294 600 км – диаметрі: 1060 км
  • Диона - – Сатурнға дейінгі орташа қашықтығы: 377 400 км – диаметрі: 1122 км
  • Рея - – Сатурнға дейінгі орташа қашықтығы: 527 100 км – диаметрі: 1528 км
  • Титан - – Сатурнға дейінгі орташа қашықтығы: 1 221 900 км – диаметрі: 5150 км
  • Япет - – Сатурнға дейінгі орташа қашықтығы: 3 560 800 км – диаметрі: 1470 км

Сатурн негізінен сақина жүйесімен белгілі, сонысымен Күн жүйесінде ерекше көз тартатын нысан. Сақиналарды кішкентай дүрбінің көмегімен де көруге болады.
Сақиналардың материалдары тау жынысы мен мұз қиыршықтарынан тұрады, олардың көлемдері шаң түйіршіктерінен бастап автомобиль көлеміне дейін барады. Сақиналар жүйелерінің тартымдылығы көптеген мұз түйірлеріне сәулелердің шағылысуынан болады.
Бірнеше жүз сақиналардың саңылауларында көптеген серіктер де айналып жүреді, оларды гравитациялық күштері жақындағы (серіктерді бағыттайтын) сақиналарды тартып ұстап тұрады.

Оның 62 серігі белгілі. Серіктердің ішінде тек жетеуінің үлкендігі шар пішінді болуға жеткілікті (шар пішіні тек белгілі бір өлшемге жеткен соң, яғни белгілі бір салмақтан асқанда өз гравитациясы мен пайда болуы кезіндегі ішкі жылу қуатының әсерінен пайда болады).

Жалғыз алып серігі Титан 1655-інші жылы ашылды. Оның айналу уақыты 16 күн. Серіктердің материалында су мұзы көп.

Сатурнға жақын Энцеладтың бетінен биікке атқылаған су буын, мұз жанартауын байқаған. Серіктердің көпшілігінің диаметрі бар болғаны 4-8 км.

Кассини

  • Салмағы: 5 700 kg
  • Биіктігі: 6,7 метр
  • Ені: 4 метр
  • РТГ модулі - Радиоизотопты термоэлектрлік генератор аппаратты энергетикамен қамтиды. Радиобелсенді изотоптардың табиғи ыдырауының салдарынан пайда болған жылуды электр энергиясына айналдырады.
  • магнитометр - Сатурнның магниттік өрісінің күші мен бағытын өлшейді.
  • Қозғалтқыш
  • Гюйгенс - Ғарыш зонды Сатурнның Титан серігінің бетіне келіп қонды.
  • радиоантенна
  • CAPS - Кассинидің плазмалық спектрометрі Сатурнның ионосферасын зерттеді. Электрондар мен протондар энергиясын және электрлі зарядын өлшеді.
  • CDA - Ғарыш тозаңын анализдеуші Сатурнның айналасындағы тозаңның көлемі мен жылдамдығын өлшейді.
  • CIRS - Композитті инфрақызыл спектрометр Сатурнның инфрақызы сәулеленуінің мөлшерін оның температурасы мен құрамын анықтау үшін өлшеді.
  • ISS - Imaging Science Subsystem екі камерасымен көрінетін сәуледегі, сонымен бірге инфрақызыл және ультракүлгін сәулеленудегі бейнелерді суретке түсіреді.
  • INMS - Ионды және бейтарап масс-спектрометр оң иондар мен бейтарап бөлшектерді зерттеді.
  • RPWS - Радио және плазмалық толқындар туралы ғылым Сатурннан тарайтын радиотолқындарды зерттеді.
  • RSS - Радио ғылымы қосалқы жүйесі радиоантенналардың көмегімен ғарыш зондының әр түрлі нысандар арқылы өткендегі радиобелгілердің өзгерісін бақылайды.
  • UVIS - Ультракүлгін спектрограф Сатурн атмосферасы мен сақиналарының құрылысын зерттеуге қажет ультракүлгін спектрде дайындалған суреттер.
  • VIMS - Картаға түсіруші көрінетін және инфрақызыл спектрометр көрінетін және инфрақызыл сәулеленуде атмосферадан, сақиналардан және беттерден кері шағылысқан немесе жіберілген сәулеленуді өлшеді.
  • MIMI - Магнитосфералық көрсету құралы Сатурнның магниттік өрісі ұстаған бөлшектерді бақылайды.

"Кассини-Гюйгенс" миссиясының зонды үлкен жоба бойынша бірлескен жұмыстың нәтижесі еді. Ғарыш бағдарламасы NASA (АҚШ-тың ғарыш агенттігі), ESA (Еуропалық ғарыш агенттігі) және ASI-дің (Италия ғарыш агенттігі) басқаруымен жүзеге асырылды. Оған 27 ел қатысты.

Ғарыш зонды тегі италиялық Францияда тұратын астрономның атымен Джованни Доменико Кассини деп аталған. Оның атағы Сатурнның төрт серігін ашқан соң ерекше тарады. Ғарыш аппаратының ең маңызды бөлігі - Титанды ашқан голланд астрономы Кристиан Гюйгенстің атымен аталған қону қондырғысы.

Кассини-Гюйгенс ғарыш тарихындағы аспанға жіберілген ең үлкен және ең күрделі ғарыштық кешен болды. Оның биіктігі 6,7 метр, ені - 4 метр, ал жіберілген кезде оны салмағы шамамен 5700 кг болды.
Зондты және қону аппаратын барлық саны 27 әр түрлі ғылыми зерттеулерге дайындады. Сондықтан көп арнайы құрылғылармен жарақтандырылды.
Кассиниге - 12, ал Гюйгенске 6 ғылыми құрал орнатылды, олардың көбі мультифункционалды еді. Ерекше өлшеу құралдарын жетілдіруге көптеген ғылыми топтар қатысты. Ғарыш аппараты байланысқа үш антенна арқылы шықты. Кассинидің 1630 электронды компоненттерін шамамен 22 мың сым желісі және шамамен 14 километр кабель байланыстырды.
Кассини орбиталық аппаратын және оның құрылғыларын үш радиоизотопты термоэлектрлік генератор (RTG) энергиямен қамтамасыз етті, олар радиобелсенді изотоптардың ыдырауынан пайда болған жылуды электр энергиясына айналдырды.Бұл үшін 32 кг плутоний "отын' ретінде пайдаланылды. Сатурн Күннен өте алыс болғандықтан, зондта күн энергиясын қажетті мөлшерде пайдалану мүмкін емес еді.

Кассинидің терможабыны оның сыртқы бейнесін ерекше етті. Зондты өте қатты ыстықтан және микорметеоридтерден болған зақымдардан ұқыпты тігілген, өте берік, өте жеңіл мата қорғады.
Осылайша құрылғылардың жұмыс істеуіне қолайлы температура сақталды. Ғарышта терможабынмен қапталмаған бөліктерде температура Цельсий бойынша -220 және +250 градус аралығында болды.

Зондтың ұшу жолы

  • Шолпан
  • Жер
  • Марс
  • Юпитер
  • Сатурн
  • Жіберілуі: 1997 ж. 15-қазан
  • Шолпанның гравитациялық өрісіндегі манёвр: 1998 ж. 26-сәуір, 1999 ж. 24-маусым
  • Жердің гравитациялық өрісіндегі манёвр: 1999 ж. 18-тамыз
  • Юпитердің гравитациялық өрісіндегі манёвр: 2000 ж. 30-желтоқсан
  • Сатурнға жақындау: 2004 ж. 1-шілде
  • Кассини ғарыш зонды

Кассини-Гюйгенс ғарыш кешені 1997-інші жылы қазанның 15-інде АҚШ әуе күштері базасындағы Канаверал мүйісінен ұшырылды.

Көлемі үлкен ғарыш зондын Титан 4В зымыран ұшырғышынан Кентавр зымыраны ғарышқа жеткізді. Кассини төрт гравитациялық манёвр (flyby) жасап Сатурнға жақындады.

Гравитациялық әткеншек манёврі деп аталатын үдеріс барысында аспан денесінің гравитациялық өрісін ұшу құралының траекториясы мен ғарыш аппаратының жылдамдығын өзгертуге пайдаланды. Солайша ғарыш аппараттары аз энергия жұмсап, қысқа уақыт ішінде Күн жүйесінің алысырақтағы аспан денелеріне жете алады. Кассинидің алғашқы екі гравитациялық манёврі Шолпанның, үшіншісі Жер мен Айдың, төртіншісі Юпитердің көмегімен жасалды.

Бір қызығы зонд ұшырылғаннан кейін Жерге қаншалықты жақын болса, 2 жыл өткен соң да сондай жақын болды. Жер-Ай манёврі барысында Жерден барлығы 1100 км алыста болды. Бұл гравитациялық манёвр ғарыш аппаратын шамамен 5-7 км/сек жылдамдатты.

Зонд 2004 ж. маусымында, яғни ұшырылғаннан 7 жыл өткен соң, Сатурнға жақындаса, бір айдан соң ғаламшардың орбитасына шықты.

Гюйгенс Титанда

  • Титанның беткі қабаты - Оның бетінің температурасы минус 180 ° С; шамамен 50–50% тас пен су мұзының қосындысы. Қалың, азотқа бай атмосферасы бар, метан және этан бұлттарынан тұратын жаңбыр полюстерге жақын көлдерге құятын өзендерді құрайды.

ESA жасаған Гюйгенс қону аппараты миссияның ең ерекше әрі маңызды элементтерінің бірі.

Диск пішінді, диаметрі 2,7 метр, салмағы 318 кг модульдің қалқан секілді құрылғысы болған. Бұл ерекше қалқан аппараттың ішіндегі құралдарды Титан атмосферасынан өткенде ысып кетуден сақтаған.

Гюйгенс 2004 жылдың 25-желтоқсанында зондтан бөлінді. Үш апта ішінде Титанға дейін жетті. Серіктің атмосферасында 2 сағат 27 минут төмен түсіп, 2005 жылдың 14-қаңтарында Сатурнның ең үлкен серігіне қонды.
Қону кезінде жылдамдық қалқанның және үш парашюттің көмегімен азайтылды. Қону аппаратының алты құралының ең маңызды міндеті Титанның атмосферасын және бетін зерттеу болды.
Зонд жиналған мәліметтерді Кассиниге жеткізді, одан Жерге жөнелтті. Өкінішке қарай Гюйгенс тек 350 суретті ғана жеткізе алды, бағдарламалық қамтым қателігіне байланысты Кассинидің қабылдағыштарының бірі істен шығып қалды. Бірақ зонд жинаған ақпараттың құны теңдессіз.

Гюйгенс алып серіктің бетінде 72 минут жұмыс істеді. Бұл Сыртқы Күн жүйесіндегі алғашқы (және әзірге соңғы) қону. Сол себепті Жерден ең алысқа қону рекорды да Гюйгенс зондына тиесілі.

Титан

Нәтижелер

  • Сатурнның солтүстік полюсіндегі алтыбұрышты атмосфералық түзіліс
  • Титанның бетінің инфрақызыл суреті
  • Диона серігі
  • Энцелад серігіндегі гейзерлер
  • Сақиналар жүйесі
  • Сатурнның ең кіші серіктерінің бірі - Пан, Энке саңылауында
  • Сақина жүйесі бір жағынан қарағанда, Мимас, Тетис және Янус серіктерімен
  • Сақиналар жүйесінің және Тетис серігі көлеңкесі Сатурнның жоғарғы атмосферасына түседі
  • Тетис серік алып Одиссей кратерімен
  • Рея серігі Титан алдында

Кассини-Гюйгенс миссиясы алдына көптеген ғылыми мақсаттар қойды. Көп мақсаттардың көбі, әлбетте, Сатурнды және оның сақиналарын, серіктерін зерттеу болды. Кең масштабты миссия барлық тұрғыдан алғанда ғарыш тарихындағы бірегей жоба болды.

Әуелгі миссия ғарыш аппараты ұшырылған соң 11 жылдан соң 2008 жылы аяқталды. Бірақ өте құнды мәліметтерді жинаудың мүмкіндігі туған соң, миссияны алдымен екі жылға (Cassini Equinox Mission), кейін 2010 жылы жеті жылға (Cassini Solstice Mission) ұзартылды. 2017 жылдың сәуірінде басталған "Ұлы финал" (Grand Finale) аясында зонд Сатурнның атмосферасына бағытталды, сонда 2017 жылы 15-қыркүйекте жойылды.

Барлығы 3,26 миллиард долларға түскен бағдарламаның ғарыш кешені ғарышта 20 жылға жуық болды. Осы уақыт ішінде 7,9 миллиард километрді еңсерді, 453 048 сурет дайындап, 635 GB ғылыми материал жинады.

Кассини-Гюйгенс миссиясының жетістіктерін түгел тізіп шығу мүмкін емес. Ең маңыздылары мыналар:

- Сатурн айналасындағы жаңа сақиналарды ашу;

- сақиналардың құрылысы және олардағы жүріп жатқан үдерістерді бақылау;

- Сатурн айналасындағы жаңа серіктерді ашу;

- серіктерді кеңірек зерттеу;

- Энцелад серігінің бетіндегі гейзерлерден атқылаған суды бақылау;

- Титан серігінің Жердің бетіне ұқсайтын ауа райын зерттеу;

- Титан атмосферасын зерттеу;

- Сатурн боранының дамуын зерттеу;

- Сатурнның солтүстік полюсіндегі, алтыбұрыш пішінді атмосфералық түзіліс туралы толық сурет құрау

- мұзды серіктерді зерттеу;

- Япет серігінің "екі түстілігінің" құпиясын ашу;

- Титанның бетіндегі метан және этан көлдерін ашу

- Сатурнның магнитосферасын картаға түсіру.

Миссияның 20 жыл жұмысы барысында ішінде 4000 мыңға жуық ғылыми жұмыс жарық көрді. Барлық жиналған мәліметтерді талдаған соң қорытындылар жасауға және жаңа мәселелерді көтеруге байланысты алдағы жылдары көптеген басылымдар жарық көретін болады.
Кассини Гюйгенс зонды барлық тұрғыдан алғанда табысты миссиясымен адамзатқа Күн жүйесін және ғаламшарымызды зерттеуде жаңа мүмкіндіктер ашты.
Миссия Жерден тыс өмірдің болуы мүмкіндігін зерттеуде жол ашушы болды.

Анимация

  • Күн
  • Меркурий
  • Шолпан
  • Жер
  • Марс
  • Юпитер
  • Сатурн
  • Уран
  • Нептун
  • Сатурнның айналу өсі
  • Сатурнның айналу жазықтығына перпендикуляр сызық
  • Сатурнның айналу жазықтығы
  • Сатурнның Күн айналасындағы орбитасы
  • Сатурн экваторы
  • 26,7°
  • Сатурн сақинасы
  • РТГ модулі - Радиоизотопты термоэлектрлік генератор аппаратты энергетикамен қамтиды. Радиобелсенді изотоптардың табиғи ыдырауының салдарынан пайда болған жылуды электр энергиясына айналдырады.
  • магнитометр - Сатурнның магниттік өрісінің күші мен бағытын өлшейді.
  • Қозғалтқыш
  • Гюйгенс - Ғарыш зонды Сатурнның Титан серігінің бетіне келіп қонды.
  • радиоантенна
  • CAPS - Кассинидің плазмалық спектрометрі Сатурнның ионосферасын зерттеді. Электрондар мен протондар энергиясын және электрлі зарядын өлшеді.
  • CDA - Ғарыш тозаңын анализдеуші Сатурнның айналасындағы тозаңның көлемі мен жылдамдығын өлшейді.
  • CIRS - Композитті инфрақызыл спектрометр Сатурнның инфрақызы сәулеленуінің мөлшерін оның температурасы мен құрамын анықтау үшін өлшеді.
  • ISS - Imaging Science Subsystem екі камерасымен көрінетін сәуледегі, сонымен бірге инфрақызыл және ультракүлгін сәулеленудегі бейнелерді суретке түсіреді.
  • INMS - Ионды және бейтарап масс-спектрометр оң иондар мен бейтарап бөлшектерді зерттеді.
  • RPWS - Радио және плазмалық толқындар туралы ғылым Сатурннан тарайтын радиотолқындарды зерттеді.
  • RSS - Радио ғылымы қосалқы жүйесі радиоантенналардың көмегімен ғарыш зондының әр түрлі нысандар арқылы өткендегі радиобелгілердің өзгерісін бақылайды.
  • UVIS - Ультракүлгін спектрограф Сатурн атмосферасы мен сақиналарының құрылысын зерттеуге қажет ультракүлгін спектрде дайындалған суреттер.
  • VIMS - Картаға түсіруші көрінетін және инфрақызыл спектрометр көрінетін және инфрақызыл сәулеленуде атмосферадан, сақиналардан және беттерден кері шағылысқан немесе жіберілген сәулеленуді өлшеді.
  • MIMI - Магнитосфералық көрсету құралы Сатурнның магниттік өрісі ұстаған бөлшектерді бақылайды.
  • Жіберілуі: 1997 ж. 15-қазан
  • Шолпанның гравитациялық өрісіндегі манёвр: 1998 ж. 26-сәуір, 1999 ж. 24-маусым
  • Жердің гравитациялық өрісіндегі манёвр: 1999 ж. 18-тамыз
  • Юпитердің гравитациялық өрісіндегі манёвр: 2000 ж. 30-желтоқсан
  • Сатурнға жақындау: 2004 ж. 1-шілде
  • Кассини ғарыш зонды
  • Гюйгенс қону модулі - Зонд 2004 жылдың 25-інші желтоқсанында Кассини ғарыш зондынан ажырап, үш аптадан соң 2005 жылдың 14-інші қаңтарында Титанның бетіне қонды.
  • Титан - Сатурнның ең үлкен серігі – диаметрі: 5150 км айналу кезеңі 16 күн.
  • Титанның беткі қабаты - Оның бетінің температурасы минус 180 ° С; шамамен 50–50% тас пен су мұзының қосындысы. Қалың, азотқа бай атмосферасы бар, метан және этан бұлттарынан тұратын жаңбыр полюстерге жақын көлдерге құятын өзендерді құрайды.
  • Сатурнның солтүстік полюсіндегі алтыбұрышты атмосфералық түзіліс
  • Титанның бетінің инфрақызыл суреті
  • Диона серігі
  • Энцелад серігіндегі гейзерлер
  • Сақиналар жүйесі
  • Сатурнның ең кіші серіктерінің бірі - Пан, Энке саңылауында
  • Сақина жүйесі бір жағынан қарағанда, Мимас, Тетис және Янус серіктерімен
  • Сақиналар жүйесінің және Тетис серігі көлеңкесі Сатурнның жоғарғы атмосферасына түседі
  • Тетис серік алып Одиссей кратерімен
  • Рея серігі Титан алдында

Наррация

Кассини-Гюйгенс миссиясы алдына көптеген ғылыми мақсаттар қойды. Көп мақсаттардың көбі, әлбетте, Сатурнды және оның сақиналарын, серіктерін зерттеу болды.

Сатурн – Күн жүйесінің екінші ең үлкен ғаламшары, ерекше көзге түсетін сыртқы ғаламшар. Сатурн негізінен сақина жүйесімен белгілі, сонысымен Күн жүйесінде ерекше көз тартатын нысан. Оның 62 серігі белгілі.
Жалғыз алып серігі - Титан.

Кассини Гюйгенс миссиясының зонды кең масштабты бірлескен жұмыстың нәтижесі болды. Ғарыш зонды тегі италиялық Францияда тұратын астрономның атымен Джованни Доменико Кассини деп аталған. Ғарыш аппаратының екінші негізгі құрамдас бөлігі - Титанды ашқан голланд астрономы Кристиан Гюйгенстің атымен аталған қону қондырғысы.

Зондты және қону аппаратын барлық саны 27 әр түрлі ғылыми зерттеулерге дайындады. Сондықтан көп арнайы құрылғылармен жарақтандырылды. Кассиниге - 12, ал Гюйгенске 6 ғылыми құрал орнатылды, олардың көбі мультифункционалды еді.

Кассини-Гюйгенс ғарыш кешені 1997-інші жылы қазанның 15-інде АҚШ әуе күштері базасындағы Канаверал мүйісінен ұшырылды.
Көлемі үлкен ғарыш зондын Титан 4В зымыран ұшырғышынан Кентавр зымыраны ғарышқа жеткізді. Кассини төрт гравитациялық манёвр (flyby) жасап Сатурнға жақындады. Зонд 2004 ж. маусымында, яғни ұшырылғаннан 7 жыл өткен соң, Сатурнға жақындаса, бір айдан соң ғаламшардың орбитасына шықты. Гюйгенс 2004 жылдың 25-желтоқсанында зондтан бөлінді. Үш апта ішінде Титанға дейін жетті. Серіктің атмосферасында 2 сағат 27 минут төмен түсіп, 2005 жылдың 14-қаңтарында Сатурнның ең үлкен серігіне қонды.

Әуелгі миссия ғарыш аппараты ұшырылған соң 11 жылдан соң 2008 жылы аяқталды. Бірақ өте құнды мәліметтерді жинаудың мүмкіндігі туған соң, миссияны алдымен екі жылға (Cassini Equinox Mission), кейін 2010 жылы жеті жылға (Cassini Solstice Mission) ұзартылды.

Барлығы 3,26 миллиард долларға түскен бағдарламаның ғарыш кешені ғарышта 20 жылға жуық болды. Осы уақыт ішінде 7,9 миллиард километрді еңсерді, 453 048 сурет дайындап, 635 GB ғылыми материал жинады. Кассини Гюйгенс зонды барлық тұрғыдан алғанда табысты миссиясымен адамзатқа Күн жүйесін және ғаламшарымызды зерттеуде жаңа мүмкіндіктер ашты.

Байланысты экстралар

Сатурн

Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшарларының бірі, өзіне тән сақинасымен көзге түседі.

Күн жүйесі, ғаламшарлардың орбиталары

Күнді 8 ғаламшар эллипстік орбиталарда айналып жүр.

Қызықты география және Астрономия

Күн жүйесінде біз үшін көптеген қызықты жайттар бар.

"Таңсәрі" (Dawn) миссиясы

Вестаны және Церераны зерттеу Күн жүйесінің ежелгі дәуірі және қатты денелі ғаламшарлар...

(New Horizons) "Жаңа горизонттар" миссиясы

"Жаңа горизонттар" ғарыш аппараты 2006 жылы Плутонды және Койпер белдігін зерттеу үшін...

Planets, sizes

The inner planets of the Solar System are terrestrial planets while the outer planets are...

Voyager space probes

The Voyager space probes were the first man-made objects to leave the Solar System. They...

Жер

Жер шары оттегі қабаты бар атмосфера және минералды қыртыспен қапталған ғаламшар.

Юпитер

Юпитер Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшары саналады: оның салмағы барлық басқа...

Марс

Қызыл ғаламшардан су мен өмірдің ізі іздестірілуде.

Меркурий

Күн жүйесіндегі Күнге ең жақын ғаламшар, сонымен бірге ең кішкене ғаламшар.

Нептун

Күн жүйесінің сыртқы ғаламшары, ең кіші газды ғаламшар.

Уран

Күннен санағанда жетінші ғаламшар, Юпитер тобындағы ғаламшарларға жатады, яғни газды...

Шолпан

Күннен санағанда екінші ғаламшар. Түнгі аспан күмбезіндегі Айдан кейінгі ең жарық аспан...

Күн жүйесінің пайда болуы

Күн және ғаламшарлар 4,5 миллиард жыл бұрын біртіндеп тығыздалған газ-тозаң бұлтынан...

Added to your cart.